Verhalen

Noorderstraat, verhaal van de winkelstraat van De Marne

Auteur: Lisa de Groot
Gebouwen Geschiedenis

De woon/winkelpanden vormen met elkaar gesloten gevelwanden. De variatie in panden is groot. Panden hebben een eigen gezicht en verschillen in grootte”

 

kaart is aan het laden - een ogenblik geduld aub...

Noorderstraat 17: 53.359375, 6.331762
Scholtestraat 9: 53.359307, 6.330807
Noorderstraat 8: 53.359284, 6.331356
Pand Luth: 53.359472, 6.331495
Noorderstraat 41: 53.359363, 6.334203
Noorderstraat 31: 53.359323, 6.333264
Noorderstraat 14: 53.359179, 6.332194
Noorderstraat 26: 53.359081, 6.333184

Kenmerkend voor de Noorderstraat zijn de flinke woon/winkelpanden uit verschillende bouwperioden. De panden staan op korte afstand van elkaar en in één lijn dicht op de openbare ruimte. Inmiddels wordt er achter de winkelpuien vaak gewoond, maar deze straat is nog altijd duidelijk herkenbaar als de oude winkelstraat van De Marne.

De Noorderstraat is de doorgaande route van Leens naar Vierhuizen. Hierdoor was de Noorderstraat al in het begin van de 19e eeuw in trek om te wonen en aantrekkelijk voor de vestiging van winkeliers en ambachtslieden. De panden uit deze periode hebben een eenvoudige, traditionele bouwstijl en bestaan uit 1 verdieping met een kap.

In de tweede helft van de 19e eeuw werden veel panden vernieuwd. De welvaart in deze periode wordt weerspiegeld door trotse nieuwe winkelpanden met bijzondere details en/of sierstucwerk. Ze bestaan soms zelfs uit 2 verdiepingen met een kap. Voor de panden ligt een hardstenen privé stoep/tuintje met bijpassende stoeppalen of smeedijzeren, lage hekwerken.

In de jaren ‘30 van de vorige eeuw gaat het Ulrum voor de wind en in de straat wordt een aantal panden vervangen. Deze panden in jaren ‘30 stijl kenmerken zich door een spel van horizontale en verticale lijnen in de gevels en bijzondere metselverbanden. Illustratief voor deze stijl is het hoekpand Noorderstraat Marktstraat.

Na de Tweede Wereldoorlog leren Groningers Ulrum kennen als “Magneet van het noorden”. De drang tot vernieuwing en vooruitgang is in deze periode groot: de slechte, kleine behuizingen op de hoeken van de Noorderstraat met de Markstraat en de Leerweg worden gesloopt en er wordt ruimte gemaakt in het dorp. De ontmoetingsplek op de hoek met de Marktstraat dateert uit deze periode. Ook krijgt de auto ruim baan waardoor privé stoepen/tuintjes verdwijnen uit het straatbeeld. In de panden komen zelfbedieningswinkels en veel winkeliers moderniseren hun winkelpuien. Pand Luth, dat na een brand is herbouwd in een moderne bouwstijl, illustreert deze periode waarin de blik sterk gericht is op de toekomst. Inmiddels zijn door de opkomst van grote supermarkten, automobiliteit, wijzigend koop- en consumptiegedrag en demografische ontwikkelingen bijna alle winkels verdwenen. Vrijkomende panden kunnen zich lenen voor combinaties van wonen en werken of worden hergebruikt als bijzondere winkel.