Verhalen

Elensterweg-Stationsweg: verhaal van villa’s en herenhuizen

Auteur: Gidi
Gebouwen Geschiedenis

“Dit woongebied is groen en voornaam met (sier)tuinen en panden in 1 tot 2 verdiepingen met meestal een kap. Alle panden hebben een eigen gezicht.”

 

kaart is aan het laden - een ogenblik geduld aub...

| download GPX bestand download GPX bestand
Spoorstraat 26: 53.360810, 6.328350
Stationsweg 1: 53.360102, 6.327949
Stationsweg 2: 53.360159, 6.328626
Elensterweg 2: 53.359945, 6.328608
Elensterweg 14: 53.359998, 6.325063
Elensterweg 6: 53.359855, 6.327282
Elensterweg 4 en 9: 53.359753, 6.327977

Westelijk van Ulrum ligt een groen woongebied met royale panden in 1 tot 2 verdiepingen met meestal een kap. Aan de Elensterweg staan middelgrote tot grote villa‘s. De stationsbuurt wordt gekenmerkt door kleinere herenhuizen met het centraal geplaatste, grote stationsgebouw “Expoor”. Alle panden hebben een eigen gezicht.

De Elensterweg is de oude doorgaande weg tussen Ulrum en Vierhuizen via de wierde Elens. Deze weg werd vroeger ook wel de Heereweg genoemd. “Heirweg” betekent “legerweg” en refereert aan de functie van deze weg tijdens de Tachtigjarige oorlog toen er in Zoutkamp en omgeving gevochten is.

De ontwikkeling aan de Elensterweg komt op gang met de bouw van renteniersvilla’s zoals Elensterweg 14. Door winkels en voorzieningen had Ulrum vanaf het midden van de 19e eeuw een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor rentenierende boeren. Deze boeren etaleerden hun status door grote villa’s te laten bouwen met fraaie details en flinke siertuinen. In navolging van de boeren oefent de streek ook aantrekkingskracht uit op andere welgestelden en wordt de ruimte tot aan het dorp stapsgewijs volgebouwd met eigentijdse villa’s. Een voorbeeld hiervan is Elensterweg 6.

In 1922 neemt de Groninger Locaal Spoorweg Maatschappij de Marnelijn in gebruik. Deze spoorlijn is tussen Winsum en Zoutkamp noordelijk van de kernen Ulrum en Leens aangelegd en is nog steeds herkenbaar als de provinciale weg. Het station in Ulrum is daarom ten noorden van de Elensterweg gebouwd en de Stationsweg, een statige laan, verbindt het station met de streek met villa’s. In de jaren ’20-30 zijn langs die laan herenhuizen in een traditioneel-ambachtelijke bouwstijl gebouwd, bijvoorbeeld Amsterdamse school. In de jaren ‘50 worden naast het station rijwoningen gebouwd volgens het “1000 woningenplan”.

De provinciale weg wordt in de jaren ’80 aangelegd op het spoortracé, de overblijvende strook wordt een dorpsbosje. Inmiddels staat het station weer alleen aan de kop van de stationsweg, nu de rijtjes aan weerszijden zijn gesloopt.